Meten is weten: door te testen hoe toegankelijk je website is, weet je waar je staat en wat je nog moet doen. Er zijn verschillende soorten tests, met elk voor- en nadelen. Voor een optimale grip op toegankelijkheid combineer je verschillende testmethoden.

Handmatige test

Om een compleet beeld te krijgen van de toegankelijkheid van een digitaal kanaal is een handmatige test noodzakelijk. Ongeveer 80 procent van de toegankelijkheidseisen moet door een mens gecontroleerd worden. Bijvoorbeeld om te beoordelen of een paginatitel duidelijk omschrijft waar de pagina over gaat. Organisaties kunnen een dienstverlener op het gebied van testen vragen een handmatige test uit te voeren, of de test in eigen beheer doen. Het rapport van een handmatige test kun je in de toegankelijkheidsverklaring gebruiken.

Automatische test

Voor ongeveer 20 procent van de verplichte toegankelijkheidseisen kan automatisch worden gecontroleerd of een webpagina eraan voldoet. Er zijn verschillende test-applicaties op de markt die dit kunnen. Het W3C houdt een lijst bij met internationale test-tools. Ook zijn er dienstverleners die het automatisch testen van toegankelijkheid aanbieden.

Voor de overheid is de automatische test-applicatie Gewoon Toegankelijk ontwikkeld. Deze  applicatie testte alle Nederlandse overheidsorganisaties periodiek en toonde de resultaten in een Monitor. In april 2017 heeft het ministerie van BZK aangekondigd dat Gewoon Toegankelijk zal worden uitgefaseerd. Vanaf juli 2017 is Gewoon Toegankelijk niet meer beschikbaar.

De resultaten van een automatische toets kun je gebruiken als onderbouwing in de toegankelijkheidsverklaring. Maar je weet niet of je website helemaal toegankelijk is als je alléén een automatische test hebt gedaan. Daarvoor is ook een handmatige test nodig.

Testen in verschillende stadia bij de bouw van een nieuwe site

Als je bezig bent met een nieuwe website kun je al in een vroeg stadium zaken laten testen. Het is verstandig dit met de opdrachtnemer af te stemmen. Zo kun je verschillende testmomenten in de planning opnemen. Dit kan meerkosten bij achteraf herstellen voorkomen.

Zo kun je het schermontwerp laten testen (kleur, contrast), maar ook de templates of de algemene huisstijl van een nieuwe site.

Processen laten testen

Wil je dat toegankelijk werken een gewoonte wordt in de organisatie? Richt hier dan processen voor in en laat deze processen testen. Denk bijvoorbeeld aan een werkwijze waarbij content niet kan worden gepubliceerd voordat deze is gecontroleerd op toegankelijkheid.

CMS laten testen

Een andere manier om toegankelijkheid te borgen is het laten testen van je CMS. Een goed CMS stelt redacteuren in staat om toegankelijke content te publiceren. Door het CMS te laten testen en waar nodig te verbeteren heb je een belangrijke stap gezet in het duurzaam toegankelijk houden van de website.

Tip: combineren

Hoe houd je de kosten van testen acceptabel voor jouw organisatie en zorg je toch dat je op elk moment grip hebt op de toegankelijkheid van de website? Door verschillende testmethoden en maatregelen te combineren. Een handmatige test kun je om de zoveel tijd laten uitvoeren. Tussentijds kun je een automatische test-applicatie gebruiken om de toegankelijkheid in de gaten te houden. Of je laat een medewerker een training volgen zodat deze de site zelf handmatig kan testen.

Hebben de redactieleden een training gevolgd en gebruiken zij daarnaast de Toegankelijkheidsassistent? Dan weet je dat nieuwe content toegankelijk wordt gepubliceerd. Combineer dit met een test van het CMS en je kunt ervan uitgaan dat je site toegankelijk blijft, zolang de leverancier geen grote wijzigingen doorvoert. Uiteraard moet je dan wel eerst weten of de huidige website toegankelijk is.

Het ministerie van BZK wil dat overheidsorganisaties zelf nadenken over manieren om toegankelijkheid te borgen. Kies een aanpak die past bij de organisatie. Zorg dat de toegankelijkheidsverklaring voldoende inzicht geeft in de gekozen aanpak en in de wijze waarop die aanpak bijdraagt aan het toegankelijk maken en houden van de website.

Hoort bij