Voor wie is het verplicht?

Nederlandse overheidsinstanties moeten per 1 juli 2018 voldoen aan het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid. In dit artikel beschrijven we welke organisaties vallen onder het besluit.

Het besluit is een uitwerking van de Europese richtlijn voor Digitale Toegankelijkheid. We staan eerst stil bij de definitie in deze richtlijn, daarna gaan we in op de definitie in het besluit. 

Let op: De reikwijdte van dit artikel beperkt zich tot het besluit. (Semi-)overheidsorganisaties kunnen te maken hebben met verplichtingen en richtsnoeren vanuit andere kaders, zoals ondermeer de Wet gelijke behandeling op grond van handicap en chronische ziekte maar ook sectorale programma’s en afspraken.

Ook het bedrijfsleven en niet-overheden hebben te maken met wettelijke verplichtingen en afspraken op het gebied van (digitale) toegankelijkheid. Meer over de verplichtingen voor bedrijven.

Europese richtlijn voor digitale toegankelijkheid

De Europese richtlijn voor digitale toegankelijkheid die sinds 2016 in werking is getreden sluit voor de omschrijving van “overheidsinstantie” aan bij het begrip “Aanbestedende dienst” (Aanbestedingsrichtlijn 2014/24, artikel 2, eerste lid, punten 1 en 4). Hieronder wordt verstaan de staats-, regionale of lokale overheidsinstanties, publiekrechtelijke instellingen of samenwerkingsverbanden bestaande uit een of meer van deze overheidsinstanties of één of meer van deze publiekrechtelijke instellingen. Het moet daarbij gaan om organisaties die ten doel hebben te voorzien in behoeften van algemeen belang, anders dan van industriële of commerciële aard.

Kenmerkend in dit verband is:

  • Of de activiteiten in hoofdzaak door de staat, een provincie, een gemeente, een waterschap of een andere publiekrechtelijke instelling worden gefinancierd.
  • Of het beheer is onderworpen aan toezicht door de staat, een provincie, een gemeente, een waterschap of een andere publiekrechtelijke instelling;
  • Of de leden van het bestuur, het leidinggevend of toezichthoudend orgaan voor meer dan de helft door de staat, een provincie, een gemeente, een waterschap of een andere publiekrechtelijke instelling zijn aangewezen.

Er moet dus sprake zijn van enige (financiële) afhankelijkheids-/gezagsrelatie met de overheid.

Besluit digitale toegankelijkheid overheid

De Europese richtlijn is omgezet in Nederlandse wetgeving, via het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid. In dit besluit wordt voor de omschrijving van het begrip “overheidsinstantie” verwezen naar de definitie in de Aanbestedingsrichtlijn, die aansluit bij artikel 2 van de voorgenomen Wet Digitale Overheid. Het gaat daarbij om:

  • Bestuursorganen als bedoeld in artikel 1:1, eerste lid, onder a en b, van de Algemene wet bestuursrecht;
  • Organen, personen en colleges als bedoeld in artikel 1:1, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht;
  • Rechtspersonen met een wettelijke taak als bedoeld in artikel 1.1 van de Comptabiliteitswet 2016.

Daarbij wordt toegelicht dat de aansluiting bij nationaal gehanteerde begrippen en definities de rechtszekerheid voor en de uitvoerbaarheid door de betrokken overheidsinstanties ten goede komt, waarbij niet wordt afgedaan aan het – ruime – toepassingsbereik van de richtlijn.

Onder het Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid vallen in ieder geval - maar niet uitsluitend - de volgende overheidsinstanties:

  • Ministeries
  • Adviescolleges Rijksoverheid
  • Hoge colleges van Staat
  • Staten-Generaal
  • Rechterlijke macht
  • Zelfstandige bestuursorganen
  • Openbare lichamen voor Beroep en Bedrijf
  • Politie en Brandweer
  • Provincies
  • Waterschappen
  • Gemeenten
  • Samenwerkingen op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) voorzover deze openbaar gezag hebben

Voor wat betreft de reikwijdte hanteert het Besluit het begrip “overheidsinstantie”. Het specificeert niet welke instanties dat betreft. Dit brengt mee dat door de diverse beleidssectoren zal moeten worden bezien welke instanties binnen de werkingssfeer van het besluit vallen. Zo wordt in de zorgsector gewerkt aan een sectorbreed implementatieprogramma voor het VN Verdrag Handicap waarin ook digitale toegankelijkheid wordt meegenomen.