Over de verklaring

Main content

Het is belangrijk dat iedereen toegang heeft tot overheidsinformatie. Daarom verplicht het Besluit digitale toegankelijkheid overheid overheidsinstanties om inzicht te geven in hun inspanningen om websites en apps toegankelijk te maken voor iedereen. Het besluit verplicht hen ook om hierover een verklaring af te leggen op hun website(s). De verklaring is niet alleen bedoeld om verantwoording af te leggen aan de Tweede Kamer en de toezichthoudende organisaties, maar ook aan de bezoekers van de website.

Inhoud van de verklaring

In de verklaring staat in hoeverre de website of app voldoet aan de toegankelijkheidseisen en welke maatregelen de instantie neemt om de toegankelijkheid verder te verbeteren, inclusief planning. Dat kan bijvoorbeeld gaan over training van medewerkers, het nemen van technische maatregelen, maar ook over het periodiek (laten) testen van de website. Daarnaast moet worden toegelicht hoe ontoegankelijke inhoud kan worden gemeld, en hoe de organisatie hiermee omgaat. Tenslotte zijn er ook specifieke situaties en uitzonderingen. Als je vindt dat een uitzondering van toepassing is, dan moet je dit in de toegankelijkheidsverklaring vermelden.

Vorm van de verklaring

De toegankelijkheidsverklaring heeft een vaste vorm. Zo kunnen de verklaringen met elkaar vergeleken worden en maakt het de harmonisatie van het toezicht eenvoudiger. De Europese Commissie heeft in oktober 2018 een model vastgesteld. Op basis hiervan heeft het Ministerie van BZK een Nederlands model ontwikkeld. Door de invulassistent op www.toegankelijkheidsverklaring.nl te gebruiken weet je zeker dat jouw toegankelijkheidsverklaring voldoet aan dat model.

Ondertekening van de verklaring

Omdat de verklaring een wettelijke verplichting is dient deze te worden ondertekend door een voor webtoegankelijkheid verantwoordelijke functionaris of bestuurder van jouw organisatie.

Onderbouwing van de verklaring

Je moet een verklaring onderbouwen met actuele, volledige en juiste informatie over de toegankelijkheid van de website of app. Om te kunnen claimen dat de noodzakelijke maatregelen zijn genomen om te voldoen aan de toegankelijkheidsstandaard (in control verklaring) heb je een onderbouwing nodig op basis van een volledig onderzoek. Dit onderzoek moet voldoen aan alle volgende kenmerken:

  • Er is handmatig onderzoek uitgevoerd op basis van de evaluatiemethode WCAG-EM van W3C of een gelijkwaardige gedocumenteerde onderzoeksmethode
  • De onderzoeksresultaten zijn actueel, volledig en juist, en maximaal 36 maanden oud
  • Voor (semi-)automatische tests is een toetsinstrument ingezet dat is gebaseerd op de algoritmen die zijn gedocumenteerd in het ACT Rules Format
  • De onderzoeksresultaten zijn vastgelegd in een voor mensen leesbaar formaat, of in het machineleesbare formaat EARL
  • De onderzoeksresultaten zijn representatief voor alle content op het hoofddomein en eventuele sub- en andere domeinen die in de verklaring worden genoemd
  • De onderzoeksresultaten omvatten alle eisen uit de Europese toegankelijkheidsnorm EN 301 549. De eisen voor websites, apps en downloadbare documenten in deze norm zijn identiek aan de niveau A en AA succescriteria van de wereldwijd toegepaste toegankelijkheidsstandaard WCAG 2.1.

Report tools zijn niet zondermeer geschikt voor het onderbouwen van een toegankelijkheidsclaim. Lees meer hierover in onze FAQ.

Nalevingsstatus in de verklaring

De vooruitgang in digitale toegankelijkheid wordt bepaald aan de hand van nalevingsstatussen, die weergeven hoever een overheidsinstantie is gevorderd met het toegankelijker maken van een website. Voordat de wettelijke verplichting van kracht werd waren er slechts twee statussen: de toegankelijkheidsnorm schreef voor dat een website volledig moest voldoen aan alle toegankelijkheidseisen, met als resultaat status voldoet volledig. In geval het niet kon worden aangetoond dan was de status altijd voldoet niet.

De huidige aanpak kent vijf nalevingsstatussen. Doel is het bereiken van de status voldoet volledig. De statussen voldoet gedeeltelijk en eerste maatregelen genomen zijn tussenstappen op weg naar het einddoel.

De statussen en hun kenmerken zijn:

A: Voldoet volledig

  • De overheidsinstantie kan aantonen dat de website of mobiele app volledig aan alle toegankelijkheidseisen uit de norm voldoet.
  • De overheidsinstantie voldoet zowel aan de wettelijke verplichting als aan de norm.
  • Het in de wettelijke verplichting vastgelegde doel is behaald.

B: Voldoet gedeeltelijk (= in control verklaring)

  • De overheidsinstantie kan aantonen dat er een actueel, volledig en juist beeld is van de toegankelijkheid van de website of mobiele app.
  • Er wordt nog niet voldaan aan alle toegankelijkheidseisen uit de norm.
  • De overheidsinstantie heeft concrete verbetermaatregelen benoemd en een planning gemaakt om de afwijkingen te herstellen.
  • De overheidsinstantie is daardoor in control over de toegankelijkheid van de website of mobiele app.
  • De overheidsinstantie voldoet wel aan de wettelijke verplichting, maar nog niet volledig aan de norm.

C: Eerste maatregelen genomen

  • Er is nog geen goed beeld van de toegankelijkheid van de website of mobiele app.
  • De overheidsinstantie heeft concrete verbetermaatregelen genomen om dat beeld te krijgen.
  • De overheidsinstantie voldoet wel aan de wettelijke verplichting, maar niet aan de norm.

D: Voldoet niet

  • Er is geen goed beeld van de toegankelijkheid van de website of mobiele app.
  • De overheidsinstantie heeft geen concrete verbetermaatregelen benoemd om inzicht te krijgen in de (mate van) toegankelijkheid.
  • De overheidsinstantie voldoet enkel aan de wettelijke verplichting om een toegankelijkheidsverklaring te publiceren.
  • Omdat de wettelijke verplichting voorschrijft dat overheidsinstanties de noodzakelijke maatregelen nemen om hun websites en mobiele applicaties toegankelijker te maken worden de overheidsinstantie aangespoord om binnen een bepaalde termijn concrete maatregelen te benoemen, inclusief planning.

E: Geen toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd

  • De overheidsinstantie heeft voor de website of mobiele applicatie geen toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd.
  • De overheidsinstantie voldoet niet aan de wettelijke verplichting om een toegankelijkheidsverklaring te publiceren.
  • Omdat de wettelijke verplichting voorschrijft dat overheidsinstanties de noodzakelijke maatregelen nemen om hun websites en mobiele applicaties toegankelijker te maken wordt de overheidsinstantie aangespoord om op korte termijn een toegankelijkheidsverklaring te publiceren waarin concrete maatregelen zijn benoemd, inclusief planning.

Het uitgangspunt is dat verbetermaatregelen worden benoemd, ingepland en uitgevoerd. En dat daarmee wordt doorggeaan totdat volledig aan alle toegankelijkheids is voldaan.
Als een website lange tijd in een status blijft hangen, dan wordt aan de beleidsmatige eis toegankelijker maken niet langer voldaan.

Onevenredige last

De verklaring biedt ruimte om aan te geven dat bepaalde eisen uit de toegankelijkheidsstandaard - tijdelijk- niet worden toegepast. Het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid staat overheidsinstanties toe om dit te doen als het toepassen van de eisen voor hen onevenredig belastend is. Met deze uitzonderingsmogelijkheid 'onevenredige last' dient zorgvuldig te worden omgegaan; het ontbreken van prioriteit, tijd of kennis bij een overheidsinstantie zijn geen legitieme redenen om de toegankelijkheidsstandaard niet toe te passen.

Feedbackmechanisme

In de verklaring moet je aangeven wat de procedure is om toegankelijkheidsproblemen te melden. Dit feedbackmechanisme is tevens bedoeld om verzoeken te kunnen indienen om ontoegankelijke informatie in een andere, passende vorm te ontvangen. Ook biedt het gelegenheid voor het indienen van een klacht bij een ombudsfunctionaris in geval de melding niet goed is afgehandeld of de reactietermijn is overschreden.

Publicatie van de verklaring

Het Besluit schrijft voor dat de toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd wordt op de website of bij het downloaden van de mobiele app. Creëer hiervoor een makkelijk vindbare plek op de website, bijvoorbeeld https://naam-overheidsinstantie/toegankelijkheid. Voor een mobiele app kan dit in de App Store.

Je kunt het beheer van de verklaring aanzienlijk vereenvoudigen door gebruik te maken van www.toegankelijkheidsverklaring.nl. Hier kun je de volledige verklaring publiceren waarbij je op de website volstaat met een samenvatting. In die samenvatting neem je dan een link op naar de volledige verklaring. De invulassistent levert hiervoor kant-en-klare html-code aan die je kunt overnemen op de website en in de de Apps Store. Het gebruik van www.toegankelijkheidsverklaring.nl zorgt ervoor dat de verklaring altijd voldoet aan de vormvereisten. Dat is niet vanzelfsprekend. Als je de verklaring op je eigen website publiceert, kan het bijvoorbeeld misgaan als de editor van het content management systeem de tekst van de verklaring ‘opschoont’ waardoor metadata verloren raakt. Je moet dan extra inspanning verrichten om aan de wettelijke verplichting te kunnen voldoen. Bovendien maakt www.toegankelijkheidsverklaring.nl het makkelijker om meerdere verklaringen te beheren, waarbij je een goed overzicht houdt. En het vereenvoudigt het toezicht omdat alle verklaringen vindbaar zijn in een centraal register.

Overzicht van verklaringen

In de verklaring moet je een overzicht opnemen van alle online informatie en dienstverlening waarvoor de organisatie (mede) verantwoordelijk is. Creëer hiervoor een webpagina op de hoofdwebsite van je organisatie, bijvoorbeeld: https://www.naam-overheidsinstantie.nl/toegankelijkheid/overzicht/ van de overheidsinstantie waarop een volledig overzicht wordt geboden van links naar alle online informatie en dienstverlening waarvoor de overheidsinstantie (mede) verantwoordelijk is. Zodra ze beschikbaar zijn dienen in dit overzicht ook de links naar de toegankelijkheidsverklaringen te worden opgenomen.