Nederland verkent Europese monitoringmethodiek voor de toegankelijkheid van overheidswebsites en apps

In de periode van maart tot en met juli 2019 heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een nulmeting uit laten voeren naar de uitvoerbaarheid van de nieuwe Europese monitoringmethodiek voor digitale toegankelijkheid van overheidswebsites en –apps.

Het doel was om ervaring op te doen met een nieuwe methodiek die met ingang van 2021 door alle lidstaten gebruikt gaat worden om te rapporteren aan de Europese Commissie. De nulmeting wijst uit dat Nederland kan voldoen aan de rapportagevereisten. Wel is er behoefte aan aanvullende data om een beter inzicht te krijgen in de mate waarin overheidsinstanties voldoen aan de wettelijke vereisten.

In de door stichting Accessibility uitgevoerde nulmeting zijn ruim 1.800 overheidswebsites onderzocht met behulp van een automatisch toetsinstrument. Een dergelijk hulpmiddel test een klein deel van de verplichte toegankelijkheidseisen, namelijk zo´n 15 procent. Bij ruim driekwart van de onderzochte overheidswebsites stelden de onderzoekers afwijkingen vast. Daarnaast zijn 60 overheidswebsites en 23 apps volledig handmatig onderzocht. De eindconclusie is dat bij alle onderzochte overheidswebsites en -apps één of meerdere typen afwijkingen zijn gevonden *.

De tests volgens de Europese methodiek bieden inzicht in de mate waarin een overheidswebsite of –app voldoet aan de verplichte standaard, maar ze geven niet weer in hoeverre overheidsinstanties ‘in control’ zijn en maatregelen hebben genomen om aan de toegankelijkheidscriteria te gaan voldoen. Dit laatste is van belang om te kunnen bepalen of een instantie voldoet aan de vereisten uit het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid. Uit een aanvullende enquête onder overheidsmedewerkers blijkt dat digitale toegankelijkheid in toenemende mate aandacht heeft bij overheidsinstanties. De helft van de respondenten geeft aan dat binnen hun organisatie iemand op managementniveau verantwoordelijk is voor dit onderwerp. Bij eerder onderzoek onder Nederlandse gemeenten lag dit percentage op 22%. Tegelijkertijd blijkt er aanzienlijke ruimte voor verbetering, bijvoorbeeld als het gaat om het borgen van digitale toegankelijkheid in essentiële organisatorische processen zoals planning, opleidingen, inkoop en beheer.

Uit de nulmeting komt naar voren dat er voor Nederland geen belemmeringen zijn om in de toekomst conform de voorgeschreven methodiek te gaan monitoren en daarover te rapporteren aan de Europese Commissie.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken gaat onderzoeken hoe de Europese monitoringmethodiek dient te worden aangevuld, met als doel dat een betrouwbaar beeld wordt geboden van de mate waarin Nederlandse overheidsinstanties voldoen aan de wettelijke vereisten met betrekking tot digitale toegankelijkheid.

De onderzoekers maken hierbij de kanttekening dat de toegankelijkheidsstandaard (WCAG 2.1 AA) eind 2018 is uitgebreid en dat de meeste overheidswebsites en –apps hiervoor ten tijde van de meting nog niet waren aangepast.