Digitale toegankelijkheid is de taart, niet de kers erop

Zorgen dat iedereen - met en zonder beperking - informatie van de gemeente digitaal kan bekijken, is vooral een morele verplichting. Dat vinden Robin Muilwijk en Fernand van Olphen, functioneel beheerders bij de gemeente Den Haag. "Toegankelijkheid moet je al meenemen in het ontwerp van de website."

Waarom digitale toegankelijkheid?

In Nederland willen we dat openbare voorzieningen toegankelijk zijn voor alle burgers. Dat geldt niet alleen voor bijvoorbeeld gebouwen en het openbaar vervoer, maar ook voor digitale voorzieningen zoals websites en apps. Digitale toegankelijkheid is daarom verplicht voor (semi)overheidsorganisaties sinds 2008. Met een verklaring op hun websites moeten zij laten zien in hoeverre zij voldoen aan de toegankelijkheidsrichtlijnen. Logius beheert deze richtlijnen.

De Europese Unie heeft bepaald dat lidstaten digitale toegankelijkheid moeten vastleggen in nationale wetgeving. In Nederland wordt de verplichting daarom geleidelijk omgezet in wetgeving in 2018. Vanaf dan moeten ook interne websites (intra- en extranetten) en mobiele applicaties aan de richtlijnen voldoen. Daarnaast krijgt de toegankelijkheidsverklaring meer gewicht. De gemeente Den Haag loopt al vooruit op deze wettelijke verplichting en geeft hier een kijkje achter de schermen.

Van onbekend naar vast ingrediënt

De gemeente Den Haag heeft de toegankelijkheid van haar website significant verbeterd. Muilwijk en Van Olphen leggen uit hoe ze op dit niveau zijn gekomen. "Onze huidige website is in 2009 gelanceerd. Toen wisten we nog niet zo veel over toegankelijkheid. We lieten de website regelmatig toetsen door Accessibility.nl. Daar hebben we veel van geleerd. Bijvoorbeeld dat je rekening moet houden met kleurcontrast, toetsenbordgebruik of het gebruik van een screenreader die informatie omzet in audio. Sindsdien hebben we onze redacteuren daarin getraind. En bij het ontwikkelen van nieuwe functionaliteiten houden we toegankelijkheid in ons achterhoofd. Onze online specialisten zijn een belangrijke schakel met de werkvloer en zorgen ervoor dat iedereen rekening houdt met de webrichtlijnen voor toegankelijkheid."

Oplossingen bij struikelblokken

Pdf-bestanden zorgen nog weleens voor problemen. "Een pdf is makkelijk gemaakt, maar wat veel mensen vergeten is dat in een pdf ook tabellen en afbeeldingen staan. Als die niet voldoen aan de toegankelijkheidseisen hebben websitebezoekers daar niets aan”, vertellen Muilwijk en Van Olphen. “Het multimediateam heeft sjablonen ontwikkeld waarin de toegankelijkheidseisen al zijn meegenomen. En de redactie kijkt ook kritisch of een pdf echt nodig is."

Leveranciers van standaardapplicaties vormen een ander struikelblok."Je ontkomt er niet altijd aan om standaardapplicaties aan te schaffen, bijvoorbeeld voor bestuurlijke stukken. Maar ondanks de harde eis in het contract en de belofte van leveranciers, blijkt in de praktijk vaak dat applicaties niet aan alle toegankelijkheidseisen voldoen. Ontwerpers vinden een focusindicatie bij toetsenbordgebruik vaak lelijk, dus die ontbreekt nogal eens. Maar dat betekent dat een toetsenbordgebruiker niet meer weet waar hij zich op de pagina bevindt, met alle gevolgen van dien. Het kost nog wel even tijd om dat soort eisen in het DNA van leveranciers te krijgen."

Toegankelijkheid meenemen vanaf het begin

Hoewel de website al veel toegankelijker is geworden dan in 2009, vindt de gemeente het toch tijd voor een nieuwe website. "En deze keer nemen we toegankelijkheid vanaf het begin mee bij het ontwerpen van de site", zeggen Muilwijk en Van Olphen. "Toegankelijkheid kun je niet achteraf nog even toevoegen. Het is niet de kers op de taart, toegankelijkheid is de taart zelf. We laten de nieuwe website ook testen door mensen met een beperking, zodat we tijdig kunnen bijsturen. Dit moet de meest toegankelijke website worden die ooit is gemaakt! Tenminste, waarbij wij betrokken zijn geweest."

Meer informatie

Meer weten over digitale toegankelijkheid en de hiervoor geldende wet- en regelgeving? Lees alle informatie hierover op www.digitoegankelijk.nl.

 

Bron: Koppelvlak, nummer 40, mei 2017